Bebeğinizle başladığınız bu yolculukta en güçlü destekçileriniz düzenli sağlık kontrolleri, aşılar ve büyüme-gelişim takibidir. Bu rehberde, doğumdan 24. aya kadar hangi kontrollerin yapıldığını, aşı takvimini, büyüme ölçümlerini ve evde nelere dikkat edebileceğinizi özetledik. Amaç; pratik, güvenilir ve yargılayıcı olmayan bilgilerle içinizi rahatlatmak.
Yenidoğan döneminde ilk kontroller: Ne zaman, neler yapılır?
Doğumdan hemen sonra hastanede ilk muayene yapılır. Ardından aile hekimi/çocuk doktoru randevuları şu aralıklarda planlanır:
İlk 48 saat içinde kontrol
Yaklaşık 15. gün (3–25. gün aralığı)
1–1,5 ay civarı (30–55. gün aralığı) Bu ziyaretlerde kilo, sarılık, beslenme ve genel muayene değerlendirilir; emzirme ve güvenli uyku hakkında danışmanlık verilir. Programa 2., 3., 4., 6., 9., 12., 18. ve 24. ay izlemleriyle devam edilir. Bu izlem zamanları T.C. Sağlık Bakanlığı tarafından standartlaştırılmıştır.
Yenidoğanda rutin taramalar da önemlidir. Topuk kanı ile metabolik hastalık taraması ve duyma değerlendirmesi (işitme taraması) ülke genelinde ücretsiz yürütülür. Hastaneden çıktıktan sonra aile sağlığı merkeziniz, gerekiyorsa tekrar kan örneği ve takip randevusunu planlar.
0–24 Ay Muayene Takvimi: Her ziyarette neler beklemelisiniz?
Her ziyarette boy, kilo ve baş çevresi ölçülür; beslenme, uyku, gelişim basamakları ve aşılar planlanır.
2. ay: İlk geniş kapsamlı aşılar, beslenme ve gaz-kolik yönetimi, güvenli uyku kontrolü
3.–4. ay: Baş-boyun kontrolü, el-göz koordinasyonu, gülümseme–seslenme gibi ilk sosyal tepkiler
6. ay: Ek gıdaya hazırlık, oturmaya geçiş, boğulma riskini azaltan beslenme-oturma önerileri
9. ay: Emekleme/yer değiştirme, pincer (baş-parmak) kavrama, kaza-ev güvenliği
12. ay: İlk adımlar, parmakla işaret etme, ilk kelimeler; süt, inek sütü geçişi (doktor önerisiyle)
18.–24. ay: Yürüyüş dengesi, 10–50+ kelime (bireysel farklılıklar olağandır), basit yönergeleri anlama İzlem sıklığı ve içeriği ulusal protokollerle uyumludur; hekiminiz bebeğinizin ihtiyacına göre ek değerlendirmeler önerebilir.
Türkiye’de güncel aşı takvimi (2026)
Aşılar, ciddi hastalıklardan korunmanın en etkili yoludur. Türkiye’de çocukluk çağı aşıları ücretsizdir ve aile hekimliklerinde uygulanır. 2025’ten beri beşli karma aşı yerine altılı karma aşı (DaBT-İPA-Hib-HepB) kullanılmaktadır.
Doğum: Hepatit B (tekli)
2., 4., 6. ve 18. ay: Altılı karma aşı (DaBT-İPA-Hib-HepB)
2., 4. ve 12. ay: Konjuge Pnömokok (KPA) aşısı (pekiştirme dozu 12. ay)
2. ay: BCG (verem aşısı)
6. ve 18. ay: Oral çocuk felci (OPV) pekiştirme dozları
12. ay: KKK (kızamık-kabakulak-kızamıkçık) ve suçiçeği
18. ve 24. ay: Hepatit A (iki doz) Hekiminiz, yakalama (catch‑up) şemalarını da planlayabilir. Ayrıntılar bölgesel uygulamalara göre farklılık gösterebileceğinden randevunuzda doğrulayın.
Büyüme takibi: Persentil eğrileri ne anlatır?
Bebeğinizin boy, kilo ve baş çevresi ölçümleri, 0–5 yaş için önerilen WHO büyüme standartlarına göre percentil (yüzdelik) eğrilerine işlenir. Hekiminiz, artış hızını ve eğri üzerindeki seyrini değerlendirir; tek bir ölçüm yerine zaman içindeki eğilim önemlidir.
Doğum kilosuna dönüş ve kilo alımı
Yenidoğanlar ilk günlerde bir miktar kilo kaybedebilir. Genel olarak 10–14 gün içinde doğum kilosuna geri dönmeleri beklenir. Eğer 3. haftada hâlâ doğum kilosuna ulaşılamadıysa veya kilo alımı duraklıyorsa, hekiminizle görüşün. Emzirme danışmanlığı ve gerekirse beslenme planı bu dönemde çok fayda sağlar.
Gelişimsel aşamalar: Ay ay neleri izleriz?
Her bebek eşsizdir; gelişim basamakları “aralıklar” halinde değerlendirilir.
0–3 ay: Göz teması, sosyal gülümseme, seslere tepki, başı kısa süreli dik tutma
4–6 ay: Elleri keşfetme, nesneleri kavrama, desteksiz oturmaya hazırlık, hecelemeye benzer sesler
7–9 ay: Dönme–emekleme, nesne sürekliliğini fark etme, yabancıya karşı temkin
10–12 ay: Ayakta durma/yürüme hazırlığı, basit yönergeleri anlama, ilk kelimeler
13–24 ay: Yürüyüşte denge, merdiven denemeleri, kelime hazinesinde hızlı artış, sembolik oyun Gelişimle ilgili endişeniz varsa, hekiminiz standart tarama araçlarıyla (ör. kontrol listeleri) değerlendirme yapar ve gerekirse yönlendirme planlar.
Evde pratik destek: Beslenme, uyku, oyun
Beslenme: Doğru pozisyon, etkili kavrama ve sık-sık besleme ilk aylarda kilittir. 6. aydan sonra ek gıdaya geçerken demir zengini besinlerle başlayın; boğulma riskini azaltmak için uygun doku ve porsiyonlara dikkat edin. Bkz. beslenme – ek gıda topluluğu.
Uyku: Güvenli uyku için sırtüstü yatırın, düz ve sert bir yatak kullanın, yatağa yastık/oyuncak koymayın. Akşam rutinleri ve gündüz ışığı uyku ritmini destekler. Daha fazla ipucu için uyku topluluğunu ziyaret edin.
Oyun ve etkileşim: Göz teması kurmak, yüz mimikleriyle konuşmak, şarkı söylemek ve yaşına uygun oyuncaklarla oyun kurmak dil ve sosyal gelişimi destekler. Ayrıntılar için bebek gelişimi sayfalarına göz atın.
Emzirme: Meme ucu ağrısı, tıkanıklık veya süt sağımı gibi konularda erken destek almak süreci kolaylaştırır. Deneyim paylaşımı için emzirme topluluğu faydalıdır.
Hangi durumlarda doktora başvurmalı?
Aşağıdaki durumlar tıbbi değerlendirme gerektirir; özellikle 0–3 ay bebeklerde daha hassas davranın:
3 aydan küçük bebekte 38°C ve üzeri ateş
3. haftada hâlâ doğum kilosuna dönememe veya belirgin kilo kaybı
Sürekli emmeme/az idrar, inatçı kusma, belirgin sarılık, morarma/dudaklarda morluk
Nefes alma güçlüğü, sürekli hırıltı, düzensiz hızlı soluma
Travma/ateşli havale gibi acil durumlar Ateşte eşik değerler ve acil başvuru kriterleri için yerel sağlık otoritesinin önerilerini izleyin.
annebilir’de daha fazlası var!
Bebeğinizin ilk ayları için pratik yazılar ve topluluk deneyimleri:
Yenidoğan: İlk haftalarda bakım, banyo, göbek bakımı, gaz yönetimi
Bebek Bakımı: Günlük rutinler, alt değişimi, cilt bakımı
Bebek Sağlığı ve Hastalıkları: Hastalık belirtileri, ne zaman doktora gitmeli?
Not: Bu rehber bilgilendirme amaçlıdır. Bebeklerde şüpheli belirti, ateş veya ani değişikliklerde çocuk doktorunuza başvurun.
